Varen met beperkt zicht

Het is de tijd van het jaar dat de kans op (ochtend)mist extra groot is. Dat levert mooie beelden op, zeker als de zon er door heen probeert te komen. Maar het is natuurlijk ook gevaarlijk om met beperkt zicht te varen.

De meeste pleziervaarders die nu op het water zijn hebben de tijd en kunnen dus afwachten tot de zon doorbreekt en de mist is opgetrokken. Maar wat als dat niet gebeurt of u door mist wordt overvallen, of op uw ankerplek wakker wordt in een ondoorzichtige wereld?

Mist: beperkt of slecht zicht

Mist is beperking van het zicht door kleine in de lucht zwevende waterdruppeltjes. De vaarregels spreken niet over mist, maar over ‘beperkt of slecht zicht’. Er kunnen immers ook andere omstandigheden zijn waardoor het zicht beperkt is.

Wat beperkt of slecht zicht is, hangt af van waar u zich bevindt. Op (drukbevaren) hoofdvaarwegen spreekt men al van slecht zicht als het zicht minder is dan 1.000 meter. Op andere vaarwegen houdt men minder dan 400 meter aan.

Wat mag bij beperkt zicht?

Schepen mogen bij beperkt of slecht zicht doorvaren mits dat veilig kan. Dus goede uitkijk houden, luisteren naar andere scheepvaart, geef de voorgeschreven geluidsignalen, volg de stuurboordkant van het vaarwater, pas de snelheid aan, gebruik de marifoon, etc. Alle vaarreglementen hebben een apart hoofdstuk of sectie over het varen bij slecht of beperkt zicht. Het is verstandig om de bepalingen daar eens door te lezen. Zeker voor de regels voor de wateren waar u vaak vaart.

Voor schepen geldt dat zij met slecht zicht ‘op radar’ mogen varen. Dat mag alleen onder bepaalde voorwaarden, zo moet het schip ook een marifoon hebben. En de radarinstallatie moet een zogenaamde typegoedkeuring hebben. Radars die voor de pleziervaart verkocht worden hebben zo’n keuring niet. U mag deze radars wel gebruiken, maar zij voldoen dus niet aan de definitie van radar zoals in de vaarregels bedoeld.

En wat niet?

Er is een groot aantal vaarwateren in Bijlage 9 van het Binnenvaart Politiereglement (BPR) aangewezen waarop schepen zonder radar bij slecht zicht beslist niet mogen varen. Dus schepen met een ‘jachtenradar’ zonder typegoedkeuring mogen op deze wateren bij slecht zicht niet varen.

Wordt u op één van deze wateren overvallen door bijvoorbeeld mist, dan mag u wel doorvaren, maar alleen om zo snel mogelijk een veilige ligplaats te zoeken. Dat mag ook een ankerplek zijn veilig buiten de vaargeul. Als u een marifoon aan boord heeft dan kunt u deze gebruiken om te overleggen met de verkeerspost.

Boetes op het water

Vrijwel elk jaar worden er weer boetes uitgedeeld aan schippers van pleziervaartuigen die denken dat ze met hun niet-goedgekeurde jachtenradar toch op deze druk bevaren wateren kunnen doorvaren bij slecht zicht. Dat is dus niet zo. Ook zij moeten snel een veilige ligplaats opzoeken. Ook daarbij mogen zij natuurlijk de aan boord aanwezige apparatuur wel gebruiken om dat veilig te doen.

AIS: geen vervanging voor radar

AIS is een heel nuttig hulpmiddel. Ook bij slecht zicht, maar is nooit een vervanging voor radar. AIS laat immers alleen schepen zien die een AIS Transponder aan hebben staan. Een radar laat ook de wal, schepen zonder AIS en andere obstakels zien. Meer over radar vindt u in deze selectie van boeken in de Vaarwinkel.

Op de website van Varen doe je Samen! staat alles ook nog eens uitgelegd.